گوگل به تازگی جزئیات کامل، قوانین احراز صلاحیت، نمونه‌داده‌ها و تاریخ‌های کلیدی برای واگذاری لایسنس داده‌های جستجوی خود در منطقه اقتصادی اروپا (EEA) را منتشر کرده است. این اقدام که در راستای پایبندی به «قانون بازارهای دیجیتال» (DMA) اتحادیه اروپا انجام می‌شود، شامل دسترسی موتورهای جستجوی ثالث به داده‌های رتبه‌بندی، پرس‌وجوها، کلیک‌ها و بازدیدها خواهد بود.
چرا گوگل مجبور به انتشار داده‌های جستجوی خود شد؟
قانون بازارهای دیجیتال اتحادیه اروپا (DMA) با هدف ایجاد رقابت عادلانه در فضای آنلاین تصویب شده است. طبق این قانون، شرکت‌های بزرگ فناوری که به عنوان «دروازه‌بانان دیجیتال» (Gatekeepers) شناخته می‌شوند، نباید از موقعیت مسلط خود برای محدود کردن رقبا استفاده کنند.
گوگل سال‌هاست که بیش از ۹۰ درصد سهم بازار جستجوی اینترنتی را در اختیار دارد. حجم عظیم داده‌های جمع‌آوری‌شده توسط گوگل طی دهه‌های گذشته، ناخودآگاه مانعی بزرگ برای رشد سایر موتورهای جستجو مانند DuckDuckGo، Ecosia یا Qwant ایجاد کرده بود. اکنون اتحادیه اروپا گوگل را موظف کرده است تا بخشی از این داده‌های ارزشمند را در اختیار رقبا قرار دهد تا آن‌ها نیز بتوانند کیفیت نتایج و الگوریتم‌های خود را ارتقا دهند.
چه داده‌هایی در دسترس درخواست‌کنندگان قرار می‌گیرد؟
طبق اطلاعات منتشرشده، داده‌هایی که گوگل قصد دارد تحت مجوزهای مشخص (Licensing) به رقبای واجد شرایط ارائه دهد شامل موارد زیر است:
* داده‌های پرس‌وجو (Query Data): عبارات و کلماتی که کاربران در منطقه اقتصادی اروپا در موتور جستجوی گوگل وارد کرده‌اند.
* داده‌های کلیک و بازدید (Click & View Data): اطلاعات مربوط به اینکه کاربران پس از انجام جستجو، روی کدام لینک‌ها کلیک کرده‌اند و چه میزان بازدیدی ثبت شده است.
* داده‌های رتبه‌بندی (Ranking Data): اطلاعات نحوه چیدمان و اولویت‌بندی نتایج بر اساس الگوریتم‌های گوگل.
البته گوگل تاکید کرده است که تمامی این داده‌ها پیش از اشتراک‌گذاری، به‌طور کامل «ناشناس‌سازی» (Anonymized) می‌شوند تا حریم خصوصی کاربران بر اساس قوانین سخت‌گیرانه GDPR حفظ شود و هیچ داده‌ای قابل انتساب به یک فرد خاص نباشد.
چه کسانی واجد شرایط دریافت لایسنس داده‌های گوگل هستند؟
همه شرکت‌ها یا فعالان وب نمی‌توانند به این داده‌ها دسترسی داشته باشند. گوگل قوانین مشخصی برای احراز صلاحیت تعیین کرده است.
معيار‌های اصلی احراز صلاحیت:
۱. توسعه‌دهندگان موتورهای جستجو: ارائه این داده‌ها صرفاً محدود به شرکت‌هایی است که یک «موتور جستجوی عمومی» در منطقه اقتصادی اروپا ارائه می‌دهند یا در حال توسعه آن هستند. ۲. استفاده منحصراً برای بهبود نتایج جستجو: دریافت‌کنندگان داده حق ندارند از این اطلاعات برای اهداف تبلیغاتی، بازاریابی، یا ابزارهای تجاری غیرمرتبط استفاده کنند. ۳. تضمین امنیت و حریم خصوصی: متقاضیان باید استانداردهای امنیتی بالایی را برای نگهداری این داده‌های حساس ارائه دهند.این بدین معناست که شرکت‌های فعال در زمینه ابزارهای سئو تجاری یا آژانس‌های تبلیغاتی به‌طور مستقیم واجد شرایط دریافت این لایسنس نخواهند بود و دسترسی منحصراً در اختیار ارائه‌دهندگان سرویس‌های جستجو قرار می‌گیرد.
زمان‌بندی و نحوه دسترسی به نمونه‌داده‌ها
گوگل علاوه بر اعلام شرایط، نمونه‌هایی از داده‌های استانداردسازی‌شده (Data Samples) را در اختیار متقاضیان قرار داده تا پیش از عقد قرارداد رسمی، ساختار داده‌ها و نحوه‌ی یکپارچه‌سازی آن با سیستم‌های خود را بررسی کنند.
فرایند درخواست و بررسی مدارک متقاضیان آغاز شده است و گوگل برنامه‌زمانی مشخصی را برای اعطای APIها و دسترسی‌های مداوم تدوین کرده تا موتورهای جستجوی اروپایی بتوانند الگوریتم‌های خود را بر اساس آخرین رفتارهای کاربران به‌روزرسانی کنند.
تاثیر این اقدام بر آینده سئو و مارکتینگ در اروپا
این تغییر بزرگ می‌تواند فضای رقابتی موتورهای جستجو را در اروپا دگرگون کند. اگر موتورهای جستجوی جایگزین بتوانند با استفاده از داده‌های واقعی گوگل کیفیت نتایج خود را به‌شدت بهبود دهند، احتمالاً سهم بازار گوگل در اروپا کاهش خواهد یافت. برای متخصصان سئو و دیجیتال مارکتینگ، این بدین معناست که در آینده شاید تنها به بهینه‌سازی برای گوگل بسنده نکنند و بهینه‌سازی برای سایر موتورهای جستجوی بومی و مستقل اروپایی نیز اهمیت ویژه‌ای پیدا کند.
نتیجه‌گیری
اقدام جدید گوگل زیر فشار قوانین شفاف‌سازی اتحادیه اروپا، گامی بزرگ به سوی غیرمتمرکزتر شدن فضای وب و افزایش رقابت‌پذیری است. ارائه داده‌های کلیک و رتبه‌بندی به رقبا، شانس رشد را به موتورهای جستجوی نوپا می‌دهد و می‌تواند نحوه تعامل کاربران اروپایی با وب را دستخوش تغییر کند.
منبع خبر: Search Engine Journal
---