تب توسعه هوش مصنوعی و رشد سریع مراکز داده در ایالات متحده، تقاضا برای انرژی را به شکلی بی‌سابقه افزایش داده است. طبق پیش‌بینی‌های جدید، تا سال ۲۰۳۵ مصرف گاز طبیعی داتاسنترهای آمریکا ممکن است از مجموع مصرف کشورهای صنعتی بزرگی مانند آلمان و ژاپن فراتر رود و چالش‌های زیست‌محیطی جدی ایجاد کند.
جهش بی‌سابقه تقاضای انرژی در عصر هوش مصنوعی
انقلاب هوش مصنوعی مولد (Generative AI) که با معرفی ابزارهایی مانند چت‌جی‌پتی و مدل‌های بزرگ زبانی آغاز شد، نه تنها دنیای فناوری، بلکه صنعت انرژی را نیز زیر و رو کرده است. آموزش و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی نیازمند تراشه‌های پرقدرتی است که به برق مداوم و بدون انقطاع نیاز دارند. این حجم از پردازش سنگین باعث شده تا غول‌های فناوری برای احداث و توسعه داتاسنترهای غول‌آسا در سرتاسر ایالات متحده به رقابتی نفس‌گیر بپردازند.
بر خلاف جستجوهای اینترنتی سنتی که انرژی بسیار کمی مصرف می‌کردند، هر پرسش از مدل‌های هوش مصنوعی به چندین برابر انرژی پردازشی نیاز دارد. علاوه بر قدرت پردازشی تراشه‌ها، سیستم‌های سرمایشی پیچیده‌ای که برای خنک نگه‌داشتن این داتاسنترها استفاده می‌شوند نیز سهم عمده‌ای در مصرف برق دارند. این تقاضای روزافزون، شبکه برق ایالات متحده را تحت فشاری قرار داده که تا کنون نظیر آن دیده نشده است.
آمارهای تکان‌دهنده: داتاسنترها در برابر قدرت‌های اقتصادی جهان
بر اساس جدیدترین تحلیل‌ها و گزارش‌های منتشرشده، میزان مصرف گاز طبیعی در مراکز داده ایالات متحده تا سال ۲۰۳۵ به ارقامی باورنکردنی خواهد رسید. تا آن زمان، گاز طبیعی مصرف‌شده فقط برای تأمین برق داتاسنترهای آمریکا از کل مصرف گاز سالانه کشورهایی مانند آلمان و ژاپن — که دو مورد از بزرگ‌ترین اقتصادهای صنعتی جهان هستند — پیشی خواهد گرفت.
این مقایسه به خوبی ابعاد بحران را نشان می‌دهد. آلمان و ژاپن بخش عمده‌ای از گاز طبیعی خود را صرف صنایع سنگین، گرمایش میلیون‌ها خانه و تولید برق کل کشور خود می‌کنند. حال این‌که تنها یک بخش از صنعت فناوری آمریکا یعنی داتاسنترها، حجمی بیشتر از این دو کشور را به خود اختصاص خواهد داد، زنگ خطری جدی برای کارشناسان انرژی و محیط زیست به شمار می‌رود.
چرا گاز طبیعی به گزینه اصلی تبدیل شده است؟
شرکت‌های بزرگ فناوری نظیر گوگل، مایکروسافت، آمازون و متا سال‌هاست که مانور تبلیغاتی گسترده‌ای بر روی استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر مانند خورشید و باد می‌دهند. اما واقعیت عملیاتی داتاسنترها با ادعاهای روی کاغذ متفاوت است:
۱. نیاز به انرژی پایدار ۲۴/۷: انرژی‌های خورشیدی و بادی وابستگی شدیدی به شرایط آب‌وهوایی دارند و نمی‌توانند برق پایدار و بدون قطعی مورد نیاز داتاسنترها را به صورت ۲۴ ساعته تأمین کنند.
۲. محدودیت‌های ذخیره‌سازی: فناوری باتری‌های پشتیبان هنوز به نقطه‌ای نرسیده است که بتواند انرژی یک داتاسنتر چندصد مگاواتی را برای روزهای متوالی ذخیره کند.
۳. زمان‌بر بودن نیروگاه‌های هسته‌ای: اگرچه انرژی هسته‌ای گزینه‌ای پاک و پایدار است، اما ساخت نیروگاه‌های جدید هسته‌ای سال‌ها زمان می‌برد و هزینه‌های بسیار سنگینی دارد.
در نتیجه، شرکت‌های تامین برق در آمریکا برای پاسخگویی سریع به تقاضای غول‌های فناوری، مجدداً به سمت نیروگاه‌های گاز طبیعی روی آورده‌اند که احداث آن‌ها سریع‌تر و هزینه آن‌ها اقتصادی‌تر است.
تناقض بزرگ: تعهدات اقلیمی در برابر واقعیت هوش مصنوعی
این اتکای شدید به گاز طبیعی، تعهدات زیست‌محیطی غول‌های فناوری را با چالش شدیدی مواجه کرده است. اکثر شرکت‌های بزرگ تکنولوژی متعهد شده بودند که تا سال ۲۰۳۰ یا ۲۰۴۰ به انتشار صفر خالص کربن (Net-Zero) دست یابند. اما رشد بی‌رویه هوش مصنوعی و افزایش مصرف گاز طبیعی، میزان ردپای کربنی آن‌ها را به جای کاهش، افزایش داده است.
کارشناسان هشدار می‌دهند که این روند می‌تواند دستیابی به اهداف اقلیمی جهانی را کاملاً مختل کند. سوختن گاز طبیعی اگرچه پاک‌تر از زغال‌سنگ است، اما همچنان حجم زیادی گاز دی‌اکسید کربن و متان وارد جو می‌کند که از عوامل اصلی گرمایش زمین هستند.
فشار بر شبکه‌های برق شهری و افزایش هزینه‌ها
ورود داتاسنترهای پرمصرف به شبکه برق، تنها یک چالش زیست‌محیطی نیست، بلکه یک چالش اقتصادی برای شهروندان عادی نیز محسوب می‌شود. در ایالت‌هایی مانند ویرجینیا، تگزاس و اوهایو که مرکز تجمع داتاسنترها هستند، فشار شدید بر شبکه برق باعث افزایش قیمت برق مصرفی خانوارها شده است. همچنین خطرات قطعی برق و افت ولتاژ در ساعات اوج مصرف، زندگی روزمره مردم را تهدید می‌کند.
نتیجه‌گیری: آینده هوش مصنوعی و دو راهی پایداری
توسعه هوش مصنوعی بدون شک یکی از مهم‌ترین دستاوردهای بشریت است، اما بهای انرژی آن ممکن است بسیار سنگین‌تر از تصور ما باشد. پیش‌بینی مصرف گاز داتاسنترهای آمریکا تا سال ۲۰۳۵ نشان می‌دهد که صنعت فناوری باید هرچه سریع‌تر راهکارهایی برای بهینه‌سازی مدل‌های هوش مصنوعی، توسعه معماری‌های کم‌مصرف‌تر و سرمایه‌گذاری واقعی بر روی انرژی‌های پاک و پایدار پیدا کند. در غیر این صورت، رشد هوش مصنوعی به قیمت بحران عمیق انرژی و زیست‌محیطی تمام خواهد شد.
---
منبع: TechCrunch
---
توسعه هوش مصنوعی و راهکارهای هوشمند دیجیتال با تیکینو
همان‌طور که غول‌های فناوری جهان در حال سرمایه‌گذاری بر روی زیرساخت‌های هوش مصنوعی هستند، کسب‌وکارهای پیشرو نیز باید از این فناوری برای رشد خود استفاده کنند. آژانس آفرینش‌های دیجیتال تیکینو با بهره‌گیری از جدیدترین ابزارهای هوش مصنوعی، خدمات سئو تخصصی، طراحی سایت مدرن و دیجیتال مارکتینگ، به کسب‌وکار شما کمک می‌کند تا در عصر دیجیتال بهینه‌ترین و پربازده‌ترین مسیر رشد را طی کنید. برای مشاوره و ارتقای زیرساخت‌های دیجیتال خود، همین امروز با کارشناسان تیکینو در ارتباط باشید.