بر اساس جدیدترین نظرسنجیهای منتشرشده، میزان مخالفت شهروندان آمریکایی با استفاده پلیس از دوربینهای پلاکخوان خودکار، برای نخستینبار از میزان موافقت با آن پیشی گرفته است. این تغییر زاویه دید عمومی، در پی افزایش گزارشها درباره سوءاستفادههای نظارتی، نقض حریم خصوصی و ذخیرهسازی مداوم دادههای رفتوآمد شهروندان عادی شکل گرفته است.
موج جدید مخالفت با فناوریهای نظارتی در ایالات متحده
طی چند سال گذشته، استفاده از سیستمهای پلاکخوان خودکار (ALPR) توسط نهادهای مجری قانون در سراسر ایالات متحده با رشد چشمگیری همراه بوده است. پلیس و مقامات امنیتی همواره ادعا کردهاند که این ابزارها برای شناسایی خودروهای مسروقه، یافتن مجرمان فراری و حل پروندههای پیچیده جنایی ضروری هستند. اما طبق گزارش جدیدی که رسانه معتبر تککرانچ (TechCrunch) منتشر کرده، افکار عمومی تغییر مسیر داده است.
نتایج پیمایشهای اخیر نشان میدهد که آگاهی مردم نسبت به تبعات منفی و پنهان این فناوریها افزایش یافته است. شهروندان دیگر تنها به جنبههای امنیتی فناوری نگاه نمیکنند، بلکه نگران تبدیل شدن شهرهای خود به محیطهای نظارت انبوه و زیست در یک «پانoptic» مدرن هستند. افزایش افشاگریها درباره دسترسیهای غیرمجاز نیروهای پلیس به این دادهها، نقش پررنگی در ایجاد این نارضایتی ایفا کرده است.
فناوری پلاکخوان (ALPR) چگونه کار میکند؟
سیستمهای خوانش خودکار پلاک، تجهیزاتی مبتنی بر هوش مصنوعی و بینایی ماشین هستند که روی خودروهای patrol پلیس یا پایههای ثابت در سطح شهر و بزرگراهها نصب میشوند. این دوربینها قادرند در هر دقیقه صدها پلاک را اسکن کرده، زمان، تاریخ، موقعیت جغرافیایی دقیق و حتی تصویر خودرو و سرنشینان را ثبت کنند.
این اطلاعات سپس به دیتابیسهای مرکزی متصل میشوند تا مشخص شود آیا خودروی مورد نظر با جرمی ارتباط دارد یا خیر. مشکل اصلی از زمانی آغاز میشود که این سیستمها نه فقط پلاک مجرمان، بلکه دادههای میلیونها شهروند قانونمند را که هیچ سابقه یا اتهامی ندارند، برای ماهها یا حتی سالها ذخیره میکنند.
خطرات حریم خصوصی؛ از ردگیری موقعیت تا سوءاستفادههای شخصی
افزایش مخالفت مردم بیدلیل نیست. گزارشهای متعدد نشان دادهاند که برخی از نیروهای پلیس از دسترسی خود به این سامانهها برای اهداف غیرقانونی و شخصی استفاده کردهاند؛ از تعقیب همسران سابق و افشای موقعیت معترضان سیاسی گرفته تا به اشتراکگذاری دادهها با نهادهای دیگر بدون اخذ مجوز قضایی.
علاوه بر این، تجمیع این حجم عظیم از دادههای مکانی شهروندان در سرورهای دولتی یا شرکتهای خصوصی طرف قرارداد، آنها را به هدفی جذاب برای حملات سایبری و هکرها تبدیل میکند. افشای این اطلاعات میتواند الگوی رفتوآمد روزانه، محل سکونت، محل کار، خریدهای روزمره و روابط شخصی افراد را بهطور کامل فاش سازد.
تقابل امنیت و حریم خصوصی در عصر هوش مصنوعی
نهادهای حامی حقوق مدنی، مانند اتحادیه آزادیهای مدنی آمریکا (ACLU) و بنیاد مرزهای الکترونیکی (EFF)، مدتهاست که درباره خطرات گسترش بیرویه الگوریتمهای هوش مصنوعی در ابزارهای نظارتی هشدار میدهند. آنها معتقدند بدون وجود قوانین سختگیرانه و شفافیت کامل در نحوه استفاده و زمان پاکسازی دادهها، استفاده از دوربینهای پلاکخوان عملاً به معنای نقض متمم چهارم قانون اساسی آمریکا در برابر تفتیشهای غیرقانونی است.
جامعه امروز به نقطهای رسیده است که باید میان «امنیت ظاهری» و «حریم خصوصی بنیادین» دست به انتخاب بزند. نظرسنجی جدید نشان میدهد که مردم تمایلی ندارند آزادیهای فردی خود را به بهانه افزایش ایمنی شهری قربانی کنند.
جمعبندی؛ آینده فناوریهای نظارتی و لزوم قانونگذاری
تغییر موضع آمریکاییها در قبال دوربینهای پلاکخوان پلیس، نشاندهنده بیداری جمعی نسبت به تهدیدات حریم خصوصی در عصر دیجیتال است. با پیشرفت هوش مصنوعی و تحلیلهای پیشبینانه، ابزارهای نظارتی پیچیدهتر میشوند و اگر قوانین متناسب برای مهار آنها تدوین نشود، اعتماد عمومی به نهادهای امنیتی و فناوریهای نوظهور بیش از پیش سلب خواهد شد.
منبع اصلی: TechCrunch
---